Hiển thị các bài đăng có nhãn Ha Noi. Hiển thị tất cả bài đăng
Hiển thị các bài đăng có nhãn Ha Noi. Hiển thị tất cả bài đăng

Chủ Nhật, 31 tháng 5, 2015

Cây xanh là các máy điều hoà không khí tự nhiên: Infographic

cay-xanh-dieu-hoa-khong-khi
Những ngày gần đây, Hà Nội trải qua đợt nắng nóng kỷ lục. Trong những lúc như vậy, được ngồi hóng mát dưới bóng cây xanh chắc hẳn là mơ ước của rất nhiều người. 
Thật vậy, cây xanh có rất nhiều tác dụng, và một trong những tác dụng đó là điều hoà làm mát không khí một cách tự nhiên.

Trong quá trình sinh trưởng và phát triển của thực vật, để đảm bảo cho lá cây quang hợp, tổng hợp chất dinh dưỡng từ không khí và ánh sáng một cách bình thường thì tất yếu lá phải thoát hơi nước. Quá trình sinh học này tạo ra thế nước giúp cho cây lấy được nước từ đất cung cấp cho sự tồn tại của lá (lực hút và lực đẩy) và hoạt động qua khí khổng. Do có sự thoát hơi nước này mà nó đã cải tạo vi khí hậu, làm giảm nhiệt độ môi trường xung quanh lá. 



Theo báo cáo của các nhà khoa học Briscoe, Kearney và cộng sự công bố trên Biology Letters (6/2014) thì lá cây Keo đen Acacia mearnsii có thể làm giảm nhiệt độ xung quanh nó 5 độ C, càng nhiều lá thì nhiệt sẽ giảm nhiều và khu vực rộng hơn. Một bãi đậu xe dưới tán nhiều cây xanh có thể làm giảm nhiệt độ không khí lên đến 25 độ C so với khu vực gần đường nhựa.


Việc chặt cây có thể tạo ra thảm hoạ môi trường kép:

Báo cáo của TS. Dominick Spracklen trong tạp chí Philosophical Transactions A của Hiệp hội Hoàng gia Anh, khẳng định rằng việc chặt cây sẽ làm cho tình hình biến đổi khí hậu càng trở nên tồi tệ hơn, nhiệt độ sẽ tăng nhanh hơn so với trước kia. Do đó, ông khuyến nghị việc trồng thêm cây chắc chắn góp phần cải tạo làm cho từng phạm vi tiểu khí hậu tốt đẹp hơn.

Thông tin được cung cấp trong Inphographic dưới đây thể hiện vai trò Điều hoà không khí quan trọng của cây xanh (click vào hình để xem cỡ lớn hoặc click chuột phải và mở hình ảnh trong tab mới)

cay-xanh-dieu-hoa-khong-khi-infographic


Biên tập: Phạm Văn Thế

Chủ Nhật, 12 tháng 4, 2015

Phân loại thực vật nhìn từ vấn đề cây Mỡ

Cay-Mo-Magnolia-chevalieri-1
Thực tế rất nhiều quyết định của Bộ Nông nghiệp, Cục và chi cục Kiểm lâm, các trường đại học Nông, Lâm, các Viện và thậm chí cả luận án tiến sỹ đã có sự không thống nhất tên khoa học của loài Mỡ...

Ngày nay với sự phát triển của công nghệ thông tin khiến cho công việc phân loại thực vật (xác định tên khoa học) trở lên dễ dàng hơn trước rất nhiều. Các nhà phân loại hoặc những người làm công việc liên quan không còn phải ôm những quyển sách đồ sộ, thay vào đó là những tài liệu điện tử được lưu vào trong máy tính hoặc từ những trang web tin cậy trên internet.

Mặc dù vậy, một số nhà phân loại hiện nay vẫn chưa bỏ được thói quen đó là tra cứu ngược và sự bằng lòng chấp nhận. Có nghĩa là chúng ta thường tra tên một loài bằng việc tra từ tên Việt Nam sau đó suy luận ra tên khoa học mà không so sánh với mẫu vật chuẩn hoặc phần mô tả hình thái của chúng từ tài liệu chuyên ngành. Sự bằng lòng chấp nhận thể hiện ở khía cạnh chúng ta thường chấp nhận tên khoa học đó ngay cả khi có một vài sự sai khác về các đặc điểm mô tả hình thái. Hiển nhiên cách này là không đúng trong công việc định loại tên khoa học.

Một ví dụ điển hình có thể thấy từ sự việc gây tranh cãi trong cộng đồng về vấn đề Hà Nội trồng câyMỡ hay cây Vàng tâm ở đường Nguyễn Chí Thanh trong hạ tuần tháng trước. Nó đã đặt ra câu hỏi rằng những cây Mỡ hiện đang được nhân trồng rộng rãi ở phía Bắc Việt Nam có tên khoa học chính xác là gì?

Thực tế rất nhiều quyết định của Bộ Nông nghiệp, Cục và chi cục Kiểm lâm, các trường đại học Nông, Lâm, các Viện và thậm chí cả luận án tiến sỹ đã có sự không thống nhất tên khoa học của loài Mỡ. Có tài liệu nói tên khoa học của chúng là Manglietia confera, Manglietia glauca hoặc Manglietia phuthoensis, nhưng cũng có nơi dùng cả 2 tên khoa học của 2 loài khác nhau để chỉ một cây. Điều này có thể dẫn đến những hiểu lầm về quy trình nhân giống, trồng và chăm sóc, và đánh giá giá trị thương phẩm của loài đó.

Mỡ có tên khoa học là Manglietiaconfera (hiện trở thành tên đồng nghĩa của loài Magnolia conifera) là tên khá phổ biến được sử dụng trong các cuốn “Tên cây rừng Việt Nam” (nhiều tác giả - Nhà xuất bản Nông nghiệp, 2000), “Sách tra cứu tên cây cỏ Việt Nam” của GS. Võ Văn Chi (NXB Giáo Dục, 2007),và trong một loạt các văn bản, tài liệu, báo cáo, luận văn (luận án) khác nhau. Có thể ví dụ như “Quyết định ban hành Danh mục các loài cây chủ lực cho trồng rừng sản xuất và Danh mục các loài cây chủ yếu cho trồng rừng theo các vùng sinh thái lâm nghiệp” số 4961/QĐ-BNN-TCLN ban hành ngày 17/11/2014 của Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn; hay Luận án Tiến sỹ “Nghiên cứu nâng cao chất lượng gỗ Mỡ (Manglietia conifera Dandy) rừng trồng bằng phương pháp biến tính hóa học” của TS. Đào Xuân Thu (Viện Khoa học Lâm Nghiệp Việt Nam) hoàn thành năm 2011.
Mỡ có tên khoa học là Manglietia glauca (hiện nay trở thành tên đồng nghĩa của dưới loài Magnolia sumatrana) cũng được dùng khá phổ biến, điển hình như trong “Giáo trình thực vật rừng”của thầy Lê Mộng Chân và cô Lê Thị Huyền (NXB Nông Nghiệp, 2000), bảng Phân loại nhóm gỗ Việt Nam của Bộ Lâm nghiệp ban hành trong Quyết định số 2198/CNR ngày 26/11/1977; và cũng được đề cập trong một loạt các báo cáo, văn bản, tài liệu, luận văn khác nhau. Ví dụ như Luận án Tiến sỹ “Chuyển hoá rừng trồng Mỡ (Manglietia glauca Dandy) và Sa mộc (Cunninghamia lanceolata Hook) sản xuất gỗ nhỏ thành rừng trồng cung cấp gỗ lớn ở miền Bắc Việt Nam” của TS. Nguyễn Hữu Thiện (Trường Đại Học Lâm nghiệp Việt Nam) hoàn thành năm 2012.
Mỡ có tên khoa học là Manglietia phuthoensis (nay trở thành tên đồng nghĩa của loài Magnolia chevalieri.) được dùng trong “Cây cỏ Việt Nam” của GS. Phạm Hoàng Hộ (NXB Trẻ, 1999), và là loài được trồng khá nhiều nơi ở Bắc Việt Nam.

Cay-Mo-Magnolia-chevalieri
Ảnh quả loài Mỡ Magnolia chevalieri được chụp từ một cây trồng ở Tuyên Quang. Tên khoa học loài đã được đoàn công tác (gồm ThS. Nguyễn Quang Hiếu, TS. Nguyễn Tiến Hiệp, GS. Phan Kế Lộc, ThS. Nguyễn Sinh Khang và ThS. Phạm Văn Thế) xác nhận. Hiện mẫu vật lưu tại Trung tâm Bảo tồn Thực vật Việt Nam. Đây là kết quả của chương trình điều tra các loài Ngọc lan và Thông do quỹ “People Resources and Conservation Việt Nam” tài trợ năm 2011. Ảnh Phạm Văn Thế
Ở một khía cạnh khác, hầu hết phần mô tả loài Mỡ hiện đang được gây trồng ở Việt Nam được khá nhiều cơ quan, tổ chức sử dụng rất giống với mô tả loài Mỡ phú thọ Magnolia chevalieri. Vậy phải chăng tất cả các cây Mỡ hiện đang được nhân giống, gây trồng ở miền Bắc Việt Nam đều thuộc một loài và chính là Magnolia chevalieri? Nếu đúng vậy thì rõ ràng chúng ta đang có một sự nhầm lẫn nghiêm trọng. Sự nhầm lẫn xảy ra có thể là do sự xác định nhầm tên khoa học của một số tác giả, các tài liệu sau lại trích dẫn lại của các tài liệu trước mà không hề kiểm định mẫu vật.
Ngoài cây Mỡ ra thì liệu còn bao nhiêu loài cây khác hiện đang bị nhầm lẫn đó là câu hỏi rất khó lời chính xác. Tuy nhiên chúng ta có thể khắc phục được bằng việc thu thập mẫu vật và kiểm chứng thông qua phần mô tả hình thái ở tài liệu chuyên ngành và so sánh với mẫu chuẩn, đó mới là quy trình của phân loại thực vật thực sự.

Quản trị viên Phạm Văn Thế

Thứ Hai, 30 tháng 3, 2015

Trả lại tên cho Mỡ, Vàng tâm

Magnolia-conifera_Vang_tam_credit_Bruce_Rutherford
Gần đây có nhiều tranh luận về tên các loài cây Mỡ và Vàng tâm, và đã có nhiều chuyên gia về phân loại thực vật lên tiếng về tên khoa học chính xác của chúng.
Tuy nhiên, không ít người vẫn còn nhầm lẫn, thậm chí trang Từ điển Bách khoa trực tuyến mở Wikipedia cũng chưa rõ ràng về các loài cây này. Vậy để làm rõ hơn, xin mời quý vị độc giả đọc chi tiết những thông tin được cung cấp dưới đây.


Những loài Cây cảnh, Bóng mát nào nên trồng ở đường phố Hà Nội

Trong bài này, tên tiếng Việt được trích dẫn từ cuốn sách Cây Cỏ Việt Nam (CCVN) của GS. Phạm Hoàng Hộ, Sách Đỏ Việt Nam 2007 (SĐVN) và dựa trên lý lịch mẫu được lưu tại Bảo tàng Lịch sử Tự nhiên Pháp. Tất cả các tên khoa học đã được chấp nhận bởi Vườn Thực vật Hoàng gia Anh và Vườn Thực vật Mít-xu-ri Hoa Kỳ đăng tải trên trang ‘The Plantlist’.

- Vàng tâm [1]: Magnolia conifera (Dandy) V.S.Kumar [2, 9]
                Tên đồng nghĩa:  Magnolia conifera var. conifera
                                       Manglietia conifera Dandy
       
           Tình trạng bảo tồn: Danh lục đỏ quốc tế mức LC (Ít lo ngại) [6]

vang-tam-Magnolia-conifera-type

vang-tam-Magnolia-conifera-type2
Ảnh mẫu tiêu bản chuẩn (Holotype) và lý lịch loài Vàng tâm Magnolia conifera (Ảnh MNHN)

Theo tìm hiểu của tác giả thì tên gọi ‘Vàng tâm’ trong nhân dân chính là loài này và có tên khoa học là Magnolia conifera. Tên tiếng Việt ‘Vàng tâm’ này đã được nhắc đến trong cuốn sách của GS. Phạm Hoàng Hộ. Và quan trọng hơn nó được ghi rõ ràng trong lý lịch tiêu bản mẫu chuẩn (Holotype) của loài được thu bởi F. Fleury ngày 2 tháng 6 năm 1918 tại Ba Vì, Sơn Tây (nay thuộc Hà Nội). Mẫu này mang số hiệu của người thu mẫu là 37817, mã số ở phòng tiêu bản là MNHN-P-P00204406 và hiện đang được lưu giữ tại Bảo tàng Lịch sử Tự nhiên Pháp. F. Fleury cũng ghi rõ tên địa phương chúng được gọi là ‘hông hit’. Ban đầu mẫu này được định loại nhầm là Manglietia glauca (nay tên này trở thành tên đồng nghĩa của loài Magnolia sumatrana var. glauca). Nhưng H.P. Nooteboom năm 1987 đã định loại chúng chính là loài Manglietia conifera, và được xác nhận lại bởi Chen Bao Liang vào năm 1991. 

Đây là loài mọc tự nhiên ở Việt Nam (Lào Cai, Vĩnh Phúc, Quảng Ninh, Tuyên Quang, Lâm Đồng, Bình Định, Hà Nội (Ba Vì)) [1, 6], và Trung Quốc [1, 5, 6]. Chúng được xếp vào nhóm cây trang trí, làm thuốc và lấy gỗ đóng đồ gia dụng [5, 6]. Như vậy trải qua gần thế kỷ, tên gọi ‘Vàng tâm’ vẫn đúng với loài Magnolia conifera.

- Dạ hợp dandy [1], Vàng tâm (4): Magnolia dandyi Gagnep. [3, 9]
                   Tên đồng nghĩa: Magnolia megaphylla (Hu & W.C.Cheng) V.S.Kumar
                                        Manglietia dandyi (Gagnep.) Dandy
                                        Manglietia megaphylla Hu & W.C.Cheng
                                        Manglietia sinoconifera F.N.Wei

          Tình trạng bảo tồn: Danh lục đỏ quốc tế mức LC (Ít lo ngại) [7]; Sách đỏ Việt Nam 2007 mức VU (Sẽ nguy cấp) [4].

vang-tam-Magnolia-dandyi
Ảnh mẫu tiêu bản chuẩn (Holotype) loài Dạ hợp dandy Magnolia dandyi (Ảnh MNHN)

Loài Magnolia dandyi này trong SĐVN gọi là ‘Vàng tâm’, còn trong CCVN gọi là ‘Dạ hợp dandy’. Mẫu chuẩn (Holotype) loài này được thu bởi E. Poilane tại Luang Prabang, Lào ngày 4 tháng 4 năm 1932. Mẫu này mang số hiệu của người thu mẫu là 20714, mã số ở phòng tiêu bản là MNHN-P-P00204418 và hiện đang được lưu giữ tại Bảo tàng Lịch sử Tự nhiên Pháp. Chúng được định loại là Manglietia dandyi bởi GS. Nông Văn Tiếp năm 1978 và được xác nhận lại bởi Chen Bao Liang năm 1990. Rất tiếc, mẫu này không phải thu tại Việt Nam nên không có tên tiếng Việt đi kèm. 

Loài này có mọc tự nhiên ở Việt Nam (Lào Cai, Sơn La, Yên Bái, Hà Giang, Tuyên Quang, Quảng Ninh (Đầm Hà), Thanh Hoá, Nghệ An (Quỳ Châu), Quảng Bình (Ba Rền)) [4], Trung Quốc [1, 5, 7]; và Lào [5,7]. Theo Danh lục đỏ của IUCN quốc tế (IUCN) thì loài Vàng tâm này được dùng làm nắp sáo diều ở Việt Nam [7] (khu vực Hà Tây cũ – tác giả). Chúng được xếp vào nhóm cây trang trí, lấy gỗ dùng trong xây dựng, đóng đồ gia dụng và làm củi [5, 7].

- Mỡ phú thọ [1]: Magnolia chevalieri (Dandy) V.S.Kumar [2, 9]
                  Tên đồng nghĩa: Magnolia phuthoensis (Dandy ex Gagnep.) V.S. Kumar
                                     Manglietia chevalieri Dandy
                                     Manglietia phuthoensis Dandy ex Gagnep.

        Tình trạng bảo tồn: Danh lục đỏ quốc tế mức DD (Thiếu dẫn liệu) [8]

Mo-Magnolia-chevalieri-type
Ảnh mẫu tiêu bản chuẩn (Holotype) loài Mỡ Magnolia chevalieri (Ảnh MNHN)

Loài ‘Mỡ’ này có tên khoa học là Magnolia chevalieri, trong CCVN gọi là ‘Mỡ phú thọ’. Mẫu chuẩn (Holotype) loài này được thu bởi A.J.B. Chevalier tại Langbian (Lâm Đồng) ngày 30 tháng 4 năm 1919. Mẫu này mang số hiệu của người thu mẫu là 40404, mã số ở phòng tiêu bản là MNHN-P-P00204394 và hiện đang được lưu giữ tại Bảo tàng Lịch sử Tự nhiên Pháp. Ban đầu chúng được định loại nhầm là Manglietia glauca (nay tên này trở thành tên đồng nghĩa của loài Magnolia sumatrana var. glauca). Sau đó Chen Bao Liang vào năm 1991 đã định loại chúng chính là loài Manglietia chevalieri. Tuy nhiên lý lịch mẫu này không ghi tên gọi tiếng Việt.

Image-Mo-Magnolia-chevalieri-type-2

Image-Mo-Magnolia-chevalieri-type-3
Ảnh mẫu tiêu bản và lý lịch loài Mỡ với tên Manglietia phuthoensis

Một điều rất thú vị là trên một số tiêu bản mẫu được thu bởi “Service Forestier Tonkin” ngày 7 tháng 10 năm 1924 tại Phú Thọ, có số hiệu của người thu mẫu là 15, mã số ở phòng tiêu bản là MNHN-P-P00204464, đã được ghi lại với tên tiếng Việt là “Mở”. Mẫu này ban đầu cũng được định loại nhầm là Manglietia glauca. Và chúng chính là mẫu mà Dandy định loại là Manglietia phuthoensis và còn ghi chữ “Typus” (Mẫu chuẩn) lên đó vào năm 1927 (nay trở thành tên đồng nghĩa của Magnolia chevalieri). Như vậy có thể khẳng định loài này được người dân địa phương gọi là Mỡ.

Đây là loài phân bố tự nhiên và cũng được trồng rộng rãi ở phía Bắc Việt Nam, ngoài ra còn có ở Lào; và Trung Quốc [8]. Chúng được xếp vào nhóm cây trang trí, lấy gỗ dùng trong xây dựng, và đóng đồ gia dụng [5, 8]. Ngoài ra chúng cũng được trồng ở đường phố và vườn cây do có thời gian ra hoa dài [8]. 

Một khía cạnh khác, theo một số chuyên gia thì những cây Mỡ trồng ở phía Bắc đã và đang được gọi nhầm tên khoa học là Magnolia conifera (Vàng tâm) trong khi tên thật của chúng là Magnolia chevalieri. Việc nhầm lẫn này có thể dẫn đến áp dụng những quy trình nhân giống và chăm sóc, xác định giá trị thương phẩm gỗ của loài Vàng tâm cho loài Mỡ.

Qua những dẫn liệu ở trên thì có thể thấy được Vàng tâm gồm hai loài có tên khoa học là: Magnolia conifera và Magnolia dandyi, còn Mỡ là loài có tên khoa học là Magnolia chevalieri

Phạm Văn Thế (Phòng Tài nguyên Thực vật – Viện Sinh thái và Tài nguyên Sinh vật) 
Theo NGƯỜI ĐÔ THỊ Online

Tài liệu tham khảo:
1. Phạm Hoàng Hộ, Cây cỏ Việt Nam – An Illustrated Flora of Vietnam, 1999. Tập 1: 230-232. NXB Trẻ
2. Kew Bull. 61: 183, 2006.
3. Flore Générale de l'Indo-Chine [P.H. Lecomte et al.] Suppl.: 38 (1938), gallice; et in Humbert, Not. Syst. viii. 63 (1939), latine.
4. Sách đỏ Việt Nam - Phần II.Thực vật: tr.270-271, 2007. NXB Khoa học tự nhiên và Công nghệ
5. Flora of China, Vol. 7: 50-60 
6. Khela, S. 2014. Magnolia conifera. The IUCN Red List of Threatened Species. Version 2014.3. <www.iucnredlist.org>. Downloaded on 28 March 2015.
7. Rivers, M.C. & Wheeler, L. 2014. Magnolia dandyi. The IUCN Red List of Threatened Species. Version 2014.3. <www.iucnredlist.org>. Downloaded on 28 March 2015.
8. Rivers, M.C., Wheeler, L. & Khela, S. 2014. Magnolia chevalieri. The IUCN Red List of Threatened Species. Version 2014.3. <www.iucnredlist.org>. Downloaded on 28 March 2015.
9. The Plantlist, Royal Botanic Gardens, Kew and Missouri Botanical Garden <http://www.theplantlist.org>. Downloaded on 28 March 2015.

Thứ Sáu, 27 tháng 3, 2015

Những loài Cây cảnh, Bóng mát nào nên trồng ở đường phố?

cay-xanh-do-thi
Việt Nam có một hệ thực vật vô cùng phong phú và đa dạng với hơn 14 nghìn loài đã được biết đến, đưa nước ta trở thành một trong những điểm nóng đa dạng sinh học của thế giới. Đó là một lợi thế mà cha ông ta đã biết tận dụng và thuần hoá những loài cây hoang dại để tạo lên một hệ thống cây cảnh, bóng mát có giá trị thẩm mỹ cao như ngày nay.


Những loài cây đó đã được chọn lọc và lai tạo để trồng trên các đường phố, công viên, khu đô thị phù hợp với các tiêu chí như tạo cảnh quan, cải tạo khí hậu, vệ sinh môi trường, chống nóng, không gây độc hại, nguy hiểm cho khách bộ hành, an toàn cho giao thông và không ảnh hưởng tới các công trình hạ tầng đô thị (đường dây, đường ống, kết cấu vỉa hè mặt đường). Chúng có khả năng chịu được các điều kiện khí hậu khắc nghiệt, dẻo dai, tuổi thọ cao, ít sâu bệnh, có dáng vóc và hoa đẹp biểu hiện đặc trưng của các mùa …

Trong hệ thống cây cảnh bóng mát đồ sộ của Việt Nam, những loài dưới đây mang nhiều đặc điểm vượt trội hơn cả và được các nhà khoa học khuyến khích nên trồng ở các đường phố, khu đô thị. Tuỳ từng điều kiện cụ thể mà từng vùng có thể chọn một số loài cho riêng mình.

Thong-Pinus
Ảnh minh hoạ môt loài Thông (Hạt trần) mọc tự nhiên ở Bắc Kạn (Ảnh Phạm Văn Thế)

1. Bằng lăng (Lagerstroemia) có khả năng chịu hạn, chống chịu gió bão và có hoa đẹp với nhiều màu sắc. Các loài được trồng phổ biến như: 

+ Bằng lăng tím (Lagerstroemia speciosa (L.) Pers.); 
+ Tường vi (L. indica L.) hoa màu tím hay hồng; 
+ Bằng lăng xoan (L. ovalifolia Teijm & Binn.) hoa màu tím; và 
+ Bằng lăng trung (L. lecomtei Gagnep.) hoa lớn màu hồng tím đậm. 

2. Cọ (Livistona) có dáng đẹp, dẻo dai chống chịu gió bão tốt như:

+ Cọ bầu (Livistona saribus (Lour.) Merr. ex A.Chev.); 
+ Cọ xẻ hay kè (L. chinensis (Jacq.) R.Br. ex Mart.); và 
+ Cọ Hạ Long (L. halongensis T.H.Nguyên & Kiew). 

3. Móng bò (Bauhinia) hoa đa dạng màu như hồng, trắng, tím hay vàng. Hiện nay có một số loài đang được trồng như: 

+ Móng bò hồng: (Bauhinia monandra Kurz); 
+ Móng bò sọc (hoa ban) (B.variegata L.); 
+ Móng bò hoa trắng (B. acuminata L.); 
+ Móng bò tím (B. purpurea L.); và 
+ Móng bò vàng (B. tomentosa L.) 

4. Lim xẹt (Peltophorum) hoa có màu vàng và bền, tán lá đẹp. Gồm có: 

+ Hoàng linh Bắc bộ (Peltophorum dasyrrhachis var. tonkinense (Pierre) K.Larsen & S.S.Larsen); 
+ Lim vàng (P. dasyrrhachis (Miq.) Kurz); và 
+ Lim xẹt (P. pterocarpum (DC.) K.Heyne).

5. Kim giao (Nageia fleuryi (Hickel) De Laub.) có tán cành và thân đẹp và tuổi thọ cao. 

6. Lộc vừng (Barringtonia acutangula (L.) Gaertn.) có sức sống khoẻ, thân dẻo dai. 

7. Muồng đen (Senna siamea (Lam.) H.S.Irwin & Barneby) có tán là tròn, tạo bóng râm tốt, lá gần như xanh quanh năm, hoa đẹp. 

8. Muồng (Cassia) có hoa màu hồng hay vàng, tán lá đẹp được trồng ở nhiều thành phố lớn. Chúng bao gồm ba loài là: 

+ Muồng hoa đào (Cassia agnes (de Wit) Brenan); 
+ Bò cạp hường (C. javanica subsp. nodosa (Roxb.) K.Larsen & S.S.Larsen); và 
+ Muồng hoàng yến (C. fistula L.) 

Ngoài ra, với tiềm năng vô cùng lớn từ rừng tự nhiên, chúng ta có thể tuyển chọn và thuần hoá những loài cây cảnh và bóng mát có vóc dáng đẹp và sống lâu như các loài thuộc họ Cau dừa (Palmae), họ Dâu tằm (Moraceae), họ Tre (Bambusoideae), họ Dầu (Dipterocarpaceae), họ Côm (Elaeocarpaceae), họ Xoan (Meliaceae), họ Bồ hòn (Sapindaceae), và nhóm Hạt trần.

Dau-Dipterocarpus
Ảnh minh hoạ một loài Dầu (họ Dipterocarpaceae) mọc tự nhiên ở Tây Nguyên (Ảnh Phạm Văn Thế)
Việc trồng các loài cây cảnh bóng mát ở đường phố không chỉ đáp ứng nhu cầu và mục đích của địa phương mà còn có thể trở thành biểu tượng đặc trưng cho từng vùng, thành phố hoặc của quôc gia.

Biên tập: Phạm Văn Thế
Tài liệu tham khảo: Lâm sản ngoài gỗ Việt Nam

Chủ Nhật, 11 tháng 1, 2015

Giống Ốc cạn Laotia và loài mới cho khoa học

Laotia-christahemmenaen-credit-Barna
Anh Barna Páll-GerGely, nghiên cứu sinh ở Khoa Sinh học, trường Đại học Shinshu, Nhật Bản, đã ghi nhận một giống Ốc cạn Laotia Saurin, 1953 cho khu hệ động vật Việt Nam, đồng thời mô tả một loài mới cho khoa học.

Loài Ốc cạn Christa Laotia christahemmenaen mô tả từ mẫu vật thu được ở Vườn Quốc Gia Ba Vì, Hà Nội, có sự sai khác với loài L. pahiensis Saurin, 1953 (mô tả ở Lào) ở các đặc điểm: có kích thước gần gấp đôi (chiều cao vỏ: 2,6mm; đường kính vỏ: 4,4mm); vỏ có các rãnh, và có vùng trơn nhẵn ngay sau miệng. 

Hiện nay, giống Laotia Saurin, 1953 mới chỉ ghi nhận được 2 loài: L. pahiensis và L. christahemmenaen. Tuy nhiên, vị trí phân loại của giống Laotia vẫn chưa được xác định rõ ràng, liệu thuộc về họ Diplommatinidae hay họ Alycaeidae. Và cần phải có các nghiên cứu bổ sung để làm rõ vị trí phân loai của giống này.

Ốc cạn Christa Laotia christahemmenaen. Ảnh Barna Páll-GerGely

Loài này được công bố trên tạp chí Folia Malacologica (2014) 22: 289-292

Nguyễn Đức Anh sưu tầm

Description of the second Laotia Saurin, 1953; a genus new to the fauna of Vietnam (Gastropoda: Cyclophoroidea)

Barna Páll-Gergely, e-mail: pallgergely2@gmail.com Department of Biology, Shinshu University, Matsumoto 390-8621, Japan

Abstract. This paper reports the second species of the genus Laotia Saurin, 1953. L. pahiensis Saurin, 1953 was described from Laos, Pa Hia, whereas the new species, L. christahemmenae n. sp. was collected in Ha Noi Province, Vietnam, approximately 350 km NE of the type localty of the Laotian species. The new species is approximately twice larger than its congener, and has a ribbed shell with a smooth area behind its aperture. In contrast, L. pahiensis is ribbed until the peristome or the ribbing stops very close to the peristome. It is uncertain if Laotia should be placed in Diplommatinidae or in Alycaeidae.

For more detail, please see at: http://dx.doi.org/10.12657/folmal.022.025
File PDF: http://www.foliamalacologica.com/download.php?ma_id=1374