Phát hiện Phụ loài Ốc núi Garnieria mới ở Sơn La

Phụ loài ốc núi (subspecies) mới có tên khoa học Garnieria mouhoti nhuongi Do, 2015, được phát hiện ở dãy núi đá vôi thuộc xã Mường Do, huyện Phù Yên, tỉnh Sơn La. 

Phụ loài thuộc cỡ lớn, hình trụ dài, màu nâu sẫm với nhiều vệt chỉ ngắn, trắng trên mặt vỏ; miệng vỏ hình ôvan, vành miệng dày và mở rộng; chiều cao vỏ dao động 37-42 mm, chiều rộng vỏ 8-9 mm, số vòng xoắn 10-11.

Phụ loài ốc núi này sống bám trên đá, ưa sống những nơi có độ ẩm cao như các khe, rãnh, chúng sử dụng thức ăn là rêu, tảo sống bám trên bề mặt đá hoặc các vụn hữu cơ lắng đọng. Chúng hoạt động mạnh vào các tháng mùa mưa (khoảng tháng 5 đến tháng 10 hàng năm), đây cũng là giai đoạn chúng có hoạt động sinh sản. Mật độ cá thể trong quần thể nơi phát hiện loài này khá cao, khoảng 3-4 cá thể/m2.

Phụ loài ốc núi mới Garnieria mouhoti nhuongi Do, 2015

Phụ loài Garnieria mouhoti nhuongi và nhiều loài ốc núi khác ngoài giá trị tạo nên tính đa dạng sinh học, là mắt xích quan trọng trong các chuỗi và lưới thức ăn, một số còn được dùng làm thực phẩm (như nhóm loài ốc miệng tròn Cyclophorus, ốc núi Camaena, ốc sên Achatina), trong y học và sản xuất đồ thủ công, chúng còn được đề xuất như nhóm sinh vật chỉ thị đa dạng động vật không xương sống ở những sinh cảnh tự nhiên và coi chúng như chỉ số của sự xáo trộn cho lớp phủ thảm thực vật.

Hiện nay, một số hoạt động của con người như phá rừng lấy đất canh tác, làm đường giao thông hay xây dựng các thủy điện, hoạt động khai thác đá làm vật liệu xây dựng là những nguyên nhân trực tiếp ảnh hưởng đến môi trường sống của sinh vật nói chung và các loài ốc núi nói riêng. Năm 2014, Ủy Ban nhân dân và Hội đồng nhân dân tỉnh Sơn La đã có quyết định và nghị quyết về bảo tồn đa dạng sinh học tỉnh Sơn La đến năm 2020 và tầm nhìn đến năm 2030, đây là một trong số nhiều biện pháp góp phần bảo tồn và gìn giữ tài nguyên sinh vật của tỉnh nhà.

Phụ loài mới Garnieria mouhoti nhuongi đã được tác giả Đỗ Đức Sáng và Đỗ Văn Nhượng công bố trên tạp chí chuyên ngành Ruthenica, Russian Malacologia Journal, Tập 25, Số 1, 2015.

Đỗ Đức Sáng (Trường Đại học Tây Bắc) <http://susta.vn>

Ruthenica, 2015, vol. 25, No. 1: 1-9. Published online February 16, 2015

The terrestrial snail family Clausiliidae (Gastropoda: Pulmonata) from Son La, Vietnam, with description of a new subspecies

DO DUC SANG - Department of Zoology, Faculty of Biology, Tay Bac University, Vietnam, E-mail: doducsangdhtb@gmail.com; 

DO VAN NHUONG - Faculty of Biology, Hanoi National University of Education, Vietnam 

urn:lsid:zoobank.org:pub:552854A9-D121-4508-AAFA-FC35D10FE65F

ABSTRACT. This paper reports the systematics of the Clausiliidae species occurring in Son La Province, Vietnam. Specimens of 15 species and subspecies of Clausiliidae from Son La were investigated based on their shell characteristics. The subspecies Garnieria mouhoti nhuongi subsp. nov. was collected in Phu Yen, Muong Do, approximately 200 km NE of the type locality of the nominotypical subspecies Garnieria mouhoti mouhoti. This is the first species of genus Garnieria Bourguignat, 1877 from Vietnam

http://www.ruthenica.com/documents/vol25_1-09_Do_Do

a

Read more »

Posted in: Fauna New species,Son La

Loài cá cóc Tylototriton anguliceps mới cho khoa học

Dựa trên các số liệu so sánh sự sai khác về hình thái, di truyền phân tử và cấu trúc xương sọ, các nhà khoa học Bảo tàng Thiên nhiên Việt Nam, Đại học Sư phạm Hà Nội, Viện Sinh thái và tài nguyên Sinh vật (Việt Nam),
Đại học Tây Bắc, Đại học Cologne (Đức), và Đại học Kyoto (Nhật Bản) phát hiện, mô tả và công bố loài cá cóc mới trên tạo chí quốc tế chuyên nghành Current Herpetology (Nhật Bản).

Loài mới có phân bố ở Việt Nam (Điện Biên, Sơn La); Thái Lan (Chiang Rai) và có thể phân bố ở Mianma và Lào. Loài mới được có tên khoa học là Tylototriton anguliceps Le, Nguyen, Nishikawa, Nguyen, Pham, Matsui, Bernardes & Nguyen, 2015 (Cá cóc gờ sọ mảnh) do có gờ xương trên sọ hẹp hơn so với các loài cùng giống.

 

Cá cóc gờ sọ mảnh - Tylototriton anguliceps (con trưởng thành và nòng nọc)

Tylototriton anguliceps có hình thái tương đối giống các loài cá cóc T.yangi, T.pulchernnima, T.verucosus, T. uyenoi và T.shanjing nhưng khoảng cách di truyền giữa chúng từ 4,1- 5,1 %, ngoài ra có sự khác biệt rất rõ về cấu trúc xương sọ.

Xương sọ 3 loài cá cóc Tylototriton anguliceps, T. uyenoi và T.shanjing (Hình chụp X-Rey – 3D)

Đặc điểm nhận dạng như sau: Chiều dài cơ thể từ 61-63 mm ở con đực, 65-74 mm ở con cái; gờ rìa hai bên đầu rõ, dốc và mảnh; có gờ xương ở giữa đỉnh đầu; có nốt sần lớn dọc hai bên gờ lưng, da nhám với các nốt sần nhỏ; gờ sống lưng nổi rõ; chân dài và nhỏ; đuôi mỏng; phần đầu, các chi, gờ sống lưng, các mụn lớn ở dọc gờ lưng bên và phần đuôi có màu da cam; mặt bụng màu nâu hoặc đen nâu; các phần còn lại của cơ thể có màu đen thẫm.

Sinh cảnh tự nhiên loài cá cóc gờ sọ mảnh - Tylototriton anguliceps

Nguồn tin: Nguyễn Thiện Tạo - Bảo tàng Thiên nhiên Việt Nam

File pdf:  http://www.bioone.org/doi/abs/10.5358/hsj.34.38 

Read more »

Posted in: Dien Bien,Fauna Biodiversity,Fauna New species,Son La

Loài Ong mới Anterhynchium punctatum cho khoa học từ Việt Nam

Tiến sỹ Nguyễn Thị Phương Liên thuộc Viện Sinh thái và Tài nguyên Sinh vật vừa phát hiện một loài ong mới cho khoa học thuộc giống Anterhynchium, họ Ong vàng (Vespidae), bộ Cánh màng (Hymenoptera). Loài mới được công bố trên Tạp chí Khoa học Zootaxa, số 3915 tập 1, ngày 2/2/2015.

Loài ong lưng chấm Anterhynchium (Anterhynchium) punctatum được mô tả từ mẫu vật thu được ở Mai Châu (Hòa Bình), Tô Hiệu (Sơn La), Mê Linh (Vĩnh Phúc), Sơn Động (Bắc Giang), Cúc Phương (Ninh Bình) và Yon Don (Đắc Lắc). Loài mới khác với các loài đã biết của phân giống Anterhynchium ở đặc điểm mặt lưng của tấm bụng 1 và 2 có chấm dày và thô, mép trong của răng thứ hai hàm trên lõm vào.

Ngoài ra, Tiến sỹ Phương Liên cũng bổ sung 2 phân loài mới, A. flavolineatum flavolineatum và A. flavomarginatum flavomarginatumcho khu hệ Ong vàng ở Việt Nam.

Giống Anterhynchiumphân bố tương đối rộng ở châu Âu – Á với 39 loài đã được mô tả. Trong đó, chỉ có 10 loài được ghi nhận ở khu vực từ Ấn Độ đến Đông Nam Á.

Các loài ong bắt mồi thuộc họ Ong vàng có vai trò rất quan trọng trong hệ sinh thái. Chúng vừa là thức ăn của một số nhóm động vật, vừa là thiên địch của một số nhóm khác. Đồng thời, chúng cũng đảm nhận việc thụ phấn cho các loài thực vật.

Phát hiện mới của Tiến sỹ Phương Liên đóng góp vào việc làm rõ tính đa dạng sinh học, đặc biệt của các loài ong vàng họ Vespidae ở Việt Nam.

Biên tập: Đức Anh

Nguồn: http://biotaxa.org/Zootaxa/article/view/zootaxa.3915.1.7

Taxonomic notes on the species of the genus Anterhynchium de Saussure, 1863 (Hymenoptera: Vespidae: Eumeninae) from Vietnam, with description of a new species

LIEN THI PHUONG NGUYEN

Abstract

A taxonomic study on the solitary wasps in the vespid genus Anterhynchium de Saussure, 1863, from Vietnam is presented. One species previously identified as A. (Anterhynchium) abdominale abdominale (Illiger, 1802) is described as new, namely A. punctatum Nguyen, sp. nov. Antechynchium(Dirhynchium) flavolineatum flavolineatum (Smith, 1857) and A. (Dirhynchium) flavomarginatum flavomarginatum (Smith, 1852) are newly recorded from Vietnam. New synonymy is proposed for A. flavolineatum flavolineatum (Smith, 1857) =A. flavolineatum malaisei van der Vecht, 1963, syn. nov. A. coracinum van der Vecht sensu Girish Kumar (2013) is a misidentification of A. f. flavomarginatum (Smith), and the record of this species from Pakistan and India belongs to A. f. flavolineatum. A key to species of the genus from Vietnam is provided.

Read more »

Posted in: Bac Giang,Dak Lak,Fauna Biodiversity,Fauna New species,Hoa Binh,Ninh Binh,Son La

Hai loài ếch ở Tây Bắc mới cho Việt Nam

 Các nhà khoa học Việt Nam và Đức đã phát hiện và công bố hai loài ếch nhái mới cho khu hệ lưỡng cư bò sát của Việt Nam trên tạp chí Russian Journal of Herpetology số 21 (tháng 12 năm 2014) dựa trên mẫu vật thu thập ở tỉnh Điện Biên (Khu Bảo tồn thiên nhiên Mường Nhé) và Sơn La (Khu Bảo tồn thiên nhiên Sốp Cộp và Copia), Tây Bắc Việt Nam. Hai loài ếch nhái này có tên khoa học là Babina lini (Chou, 1999) và Hylarana menglaensis Fei, Ye et Xie, 2008. Cả hai loài được ghi nhận sống ở các vực suối chảy chậm và ở độ cao 1000-1600m so với mực nước biển.

1. Ếch suối lin Babina lini (Ảnh trên) trước đây đã được ghi nhận ở nhiều nước như Trung Quốc, Lào và Thái Lan. Mẫu vật của loài tại Việt Nam có kích thước 49,8 – 59,5 mm ở con đực và 55,1 – 60,8 mm ở con cái. Lưng màu nâu sẫm với sọc sáng hẹp ở giữa và hai sọc sáng rộng hơn ở rìa ngoài. Hai bên sườn có nếp gấp lớn, mịn, màu vàng nhạt. Tiếng kêu của loài chỉ được ghi nhận vào buổi tối đêm.

2. Ếch bám đá mường la Hylarana menglaensis là loài đặc hữu của Trung Quốc, trước đây chỉ được ghi nhận tại tỉnh Yunan, phía Đông Nam Trung Quốc. Loài trước đây có thể được ghi nhận nhầm lẫn với loài Ếch suối Hylarana nigrovittata có khu phân bố rộng ở Việt Nam. Cá thể cái của loài có kích thước 44,1 – 49,3 mm lớn hơn cá thể đực 38,9 – 44,9 mm, mặt trên của đầu và thân màu nâu xám với nhiều đốm đen nhỏ, hai bên sườn có các đốm đen lớn hơn. Tiếng kêu của loài được ghi nhận vào cả ngày và đêm.

Ếch bám đá mường la Hylarana menglaensis – Ảnh: Lê Trung Dũng

Các công trình công bố gần đây của nhóm các nhà khoa học cho thấy mối quan hệ gần gũi về khu hệ lưỡng cư giữa các khu vực rừng núi của Tây Bắc Việt Nam, Đông Bắc Lào và Đông Nam Trung Quốc. Cần phải có những nghiên cứu tiếp theo để xác minh thực tế của mối liên hệ này.

Lê Trung Dũng – Đại học sư phạm Hà Nội/Theo http://vncreatures.net/

Russian Journal of Herpetology Vol 21, No 4 (2014)

Babina lini (Chou, 1999) and Hylarana menglaensis Fei, Ye et Xie, 2008, Two Additional Anuran Species for the Herpetofauna of Vietnam

Dzung Trung Le, Anh Van Pham, Son Hung Lan Nguyen, Thomas Ziegler, Truong Quang Nguyen

Abstract

Two ranid species, Babina lini and Hylarana menglaensis, are recorded for the first time from Vietnam on the basis of a new amphibian collection from Dien Bien and Son La provinces. In addition, acoustic analyses of these species are also provided based on the advertisement calls recorded in Muong Nhe Nature Reserve of Dien Bien Province.

Keywords

Babina lini, Hylarana menglaensis, new records, advertisement calls, Dien Bien Province, Son La Province

Final version: http://rjh.folium.ru/index.php/rjh/article/view/911

Read more »

Posted in: BSEN,Dien Bien,Fauna New species,Son La

Ghi nhận thêm hai loài lưỡng cư cho Việt Nam

Hai loài lưỡng cư là Cóc núi eos Leptolalax eos và Chàng đá Hylarana cubitalis ghi nhận mới cho Việt Nam được các nhà khoa học của Viện Sinh Thái và Tài nguyên sinh vật, Đại học Sư phạm Hà Nội, Đại học Tây Bắc và Vườn thú Cologne – Đức công bố trên tạp chí Russian Journal of Herpetology (Tập 21, số 3, 2014).

Loài Leptolalax eos có chiều dài thân 32,7–34,8 mm ở con đực và 40,1–45,5 mm; mặt trên đầu và lưng nổi các nốt sần nhỏ; màng nhĩ không rõ ràng; phần trên mống mắt màu cam, phần dưới màu vàng; lưng màu nâu – xám với hình tam giác màu nâu nhạt trên đầu; bụng màu trắng hoặc màu kem. Loài này được Ohler mô tả năm 2011 với mẫu chuẩn thu ở Bắc Lào.

Cóc mắt eos Leptolalax eos – Ảnh: Phạm Văn Anh

Loài Hylarana cubitalis có chiều dài thân 51,8–58,8 ở con đực và 60,4 mm ở con cái; chai sinh dục ở con đực phát triển ở gốc ngón tay và bên trong cánh tay; da ở lưng và mặt trên đầu nhẵn, nếp da lưng sườn rõ; phần trên màu nâu vàng; môi trên trắng; màng nhĩ màu nâu; sườn màu xám với các đốm đen; bụng trắng. Loài này trước kia phân bố ở Trung Quốc, Lào, Myanmar và Cambodia.

Chàng đá Hylarana cubitalis – Ảnh: Phạm Văn Anh 

Trong quá trình khảo sát thực địa các nhà nghiên cứu đã phát hiện hai loài này có ở hai tỉnh Sơn La và Điện Biên thuộc vùng Tây Bắc Việt Nam, một khu vực cách Vườn Quốc gia Hoàng Liên (một trung tâm của đa dạng sinh học Việt Nam) không xa.

Phạm Văn Anh – Trường Đại học Tây Bắc; http://www.vncreatures.net/

Về bài công bố ghi nhận mới cho Việt Nam: Russian Journal of Herpetology, Vol 21, No 3 (2014)

First Records of Leptolalax eos Ohler, Wollenberg, Grosjean, Hendrix, Vences, Ziegler et Dubois, 2011 andHylarana cubitalis (Smith, 1917) (Anura: Megophryidae, Ranidae) from Vietnam

Anh Van Pham, Dzung Trung Le, Son Lan Hung Nguyen, Thomas Ziegler, Truong Quang Nguyen

Abstract: Two species of anurans are recorded for the first time from Vietnam: the megophryid Leptolalax eos from Dien Bien and Son La provinces and the ranid Hylarana cubitalis from Son La Province. These discoveries bring the total species number of amphibians to222 in Vietnam.

For more detail, please go http://rjh.folium.ru/index.php/rjh/article/view/862

Read more »

Posted in: BSEN,Dien Bien,Fauna Biodiversity,Son La