Loài dơi mới thuộc giống Dơi mũi ba lá Aselliscus dongbacana ở vùng Đông Bắc

Các nhà nghiên cứu của Viện Sinh thái và Tài nguyên sinh vật thuộc Viện Hàn lâm và Công nghệ Việt Nam cùng các cộng sự đến từ Bảo tàng Lịch sử tự nhiên Hungary, Viện Nghiên cứu quốc gia về các bệnh truyền nhiễm (Nhật Bản), Đại học Khoa học Tự nhiên - ĐHQG Hà Nội và Bảo tàng Quốc gia về Lịch sử tự nhiên (Cộng hoà Pháp), đã phát hiện và mô tả một loài dơi mới thuộc giống Dơi mũi ba lá, Aselliscus, họ Hipposideridae.

A - A. stoliczkanus complex (IEBR-T5024, ♂); B - A. dongbacana sp.n. (holotype IEBR-VN11-0143, ♂)

Trước nghiên cứu này, giống Aselliscus được cho là chỉ có hai loài: A. tricuspidatus chỉ có ở các quần đảo thuộc Thái Bình Dương và A. stoliczkanus phân bố rộng trên đất liền của Đông Nam Á và Nam Trung Quốc. Tuy nhiên, kết quả so sánh về hình thái và trình tự gene những mẫu thu được thuộc giống Aselliscus tại khu vực Châu Á - Thái Bình Dương cho thấy loài A. stoliczkanus thực chất là tập hợp gồm nhiều loài có hình thái rất giống nhau (nên gọi là A. stoliczkanus complex). Trong đó, những mẫu vật thu được tại những khu vực có núi đá vôi ở vùng Đông Bắc Việt Nam thuộc về một loài mới.

Loài dơi mới có tên khoa học là Aselliscus dongbacana Tu, Csorba, Gorfol, Arai, Son, Thanh & Hassanin, 2015 và tên tiếng Việt là Dơi mũi ba lá Đông Bắc, được đặt dựa trên vùng phân bố hiện biết của loài mới.

Các mẫu chuẩn (holotype và paratypes) của loài A. dongbacana được thu tại Động Nà Phòng, Vườn Quốc Gia Ba Bể, tỉnh Bắc Kạn. Ngoài ra, các mẫu thuộc về loài dơi mới cũng được thu tại các Khu Bảo tồn thiên nhiên Kim Hỷ (Bắc Kạn), Khau Ca (Hà Giang), Hữu Liên (Lạng Sơn) và Phia Oắc-Phia Đén (Cao Bằng).

Tình trạng bảo tồn: Loài Dơi mũi ba lá Đông Bắc có phân bố giới hạn trong vùng núi đá vôi ở Đông Bắc Việt Nam. Nơi đây cũng là nơi sống lý tưởng cho nhiều loài sinh vật của Việt Nam. Tuy nhiên, hầu hết các vùng núi đá vôi này đã và đang bị suy thoái, chủ yếu do các hoạt động gây hại của con người. Hệ quả là không chỉ loài Dơi mũi ba lá Đông Bắc mà hầu hết các loài động thực vật nơi đây đang ngày càng bị đe doạ tuyệt chủng. Chính vì vậy, cần phải tiến hành thêm những nghiên cứu tại những khu vực này để bổ sung những dẫn liệu khoa học giúp cho việc quy hoạch và bảo tồn các giá trị đa dạng sinh học trong vùng có hiệu quả hơn.

Kết quả nghiên cứu trên đã được đăng tải trên Tạp chí chuyên ngành ACTA CHIROPTEROLOGICA: Vuong Tan Tu, Gábor Csorba, Tamás Görföl, Satoru Arai, Nguyen Truong Son, Hoang Trung Thanh and Alexandre Hassanin. 2015. Description of A New Species of the Genus Aselliscus (Chiroptera, Hipposideridae) from Vietnam. Acta Chiropterologica 17 (2): 233-254.

Nguồn tin: TS. Vương Tân Tú - Viện Sinh thái và Tài nguyên sinh vật
Xử lý tin: Thanh Hà

Theo http://vast.ac.vn/

Read more »

Posted in: Bac Kan,Cao Bang,Fauna New species,Ha Giang,Lang Son

Sáu loài Thu hải đường (Begoniaceae) mới cho khoa học từ vùng núi đá vôi Bắc Việt Nam

Các nhà thực vật Việt Nam và Đài Loan vừa hợp tác công bố 6 loài Thu hải đường  mới cho khoa học được phát hiện từ vùng núi đá vôi phía Bắc Việt Nam ở các tỉnh Cao Bằng, Tuyên Quang, Lạng Sơn và Thanh Hoá. Chúng bao gồm Begonia caobangensis [sect. Platycentrum], B. circularis, B. melanobullata, B. langsonensis, B. locii and B. montaniformis [sect. Coelocentrum]

Chi Begonia (Thu hải đường) trên thế giới có khoảng 1400 loài. Ở việt nam có khoảng 70, toàn bộ đều là cây thân thảo, phân bổ chủ yếu ở rừng thường xanh nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới. Mới đây các nhà khoa học Trung Hoa và Việt Nam đã công bố thêm 6 loài thu hải đường mới cho Miền Bắc nước ta. 

Bản ảnh màu và đen trắng: 1-2: Begonia caobangensis; 3-4: Begonia circularis; 5-6: Begonia langsonensis; 7-8: Begonia locii; 9-10: Begonia melanobullata; 11-12: Begonia montaniformis. Thiết kế bởi C. W. Lin.

1. Loài Begonia caobangensis C.-I Peng & C. W. Lin 

Cây thảo, hoa đơn tính cùng gốc, lâu năm. Thân rễ bò, dày 1-2 cm, lóng dài 0,2-0,5 cm,. Lá hình elip hay hình thoi, lá non có màu đỏ cả hai mặt, lá già có màu đỏ mặt dưới và xanh ở mặt trên, nhẵn, dài 8-21cm, rộng 4-8cm, gân phụ lá 6-8 đỉnh có mũi nhọn. Lá kèm sớm rụng, màu đỏ, hình trứng, dài 2-2,5 cm, rộng 0,7-1 cm Cụm hoa ở đỉnh hoặc ở nách lá cuối, phân nhánh 3-4 lần; cuống 8-12 cm dài, có lông hoặc không. 

Phân bố ở Hồ Thang Hen – Trà Lĩnh – Cao Bằng, ngoài ra còn bắt gặp ở Na Hang – Tuyên Quang. 

2. Loài Begonia circularis C.-I Peng & C. W. Lin 

Cây thảo lâu năm, hoa đơn tính cùng gốc. Thân rễ mập, bò, dày 1,2-2 cm. Lá kèm sớm rụng, màu đỏ, hình trứng đến hình tam giác. Cuống lá màu đỏ để màu đỏ-xanh, dài 5-9,5 (-14) cm, có lông màu hồng. Lá có hình dạng thay đổi. Phiến lá hình lưỡi không đối xứng, hình trứng rộng đến elip rộng, dài 13,5-21 cm, rộng 9,5-17 cm, đáy hình tim, có đuôi ở đỉnh, mép lượn sóng hay có răng,bề mặt hơi có lằn, phiến là màu xanh xậm, có vòng xanh nõn chuối vòng quanh, có 6-8 gân từ đáy lá, 2-3 cặp gân ở trên. Cụm hoa ở nách lá, phân nhánh 3-5 lần, cuống dài 9 – 16cm; lá bắc màu đỏ, hình thuôn đến hình trứng, dài 8mm, rộng 2,5-4mm; Hoa đực có cuống dài 1-2cm, cánh hoa 4, dài 14-19mm, rộng 13-16mm, màu đỏ, nhị nhiều, bao phấn màu vàng; hoa cái có cuống dài 7-10mm, cánh hoa 3, màu hồng nhạt, 2 cánh ngoài hình trứng rộng dài 7-17mm, rộng 8-13mm, bầu nàu đỏ, có 3 vòi nhụy màu vàng cam, dài 6-10mm; quả có 3 cạnh hình elips, dài 10-17mm, màu đỏ tươi. 

Phân bố ở Thạch An – Cao Bằng. 

3. Loài Begonia melanobullata C.-I Peng & C. W. Lin 

Cây thảo lâu năm, hoa đơn tính cùng gốc, cây lâu năm. Thân rễ leo cao đến 50cm, đường kính 1-2,5cm, lóng dài 1-2cm. Lá kèm màu vàng đến xanh nhạt, hình trứng – hình tam giác, dài 1,4-2,5cm, rộng 1-1,8cm, có lông ở gân. Cuống lá màu đỏ đến xanh, dài 8-21cm, có lông trắng khi non. Lá hình lưỡi lệch, hình trứng rộng đến hình elip, dài 13-21cm, rộng 9-15cm, đáy hình tim, có đuôi ở đỉnh, có lông khi non, gân từ đáy 7-9, gân thứ cấp 2-4 đôi. Cụm hoa mọc từ thân, phân nhánh 4-6 lần; cuống dài 15-38cm, có lông. Lá bắc màu xanh nhạt, hình trứng, dài 1cm, màu đỏ. Hoa đực có cuống dài 1,5 cm, cánh hoa 4; 2 cánh ngoài hình trứng dài 6-9mm rộng 7-9mm, màu đỏ, lông thưa; 2 cánh trong hình elip, dài 5-7mm, rộng 3-4mm, bao phấn màu xanh hơi vàng. Hoa cái có cuống dài 1,5cm, 3 cánh hoa; hai cánh ngoài màu hồng nhạt, dài 7-8mm, rộng 7-8mm; cánh trong màu hồng nhạt, hình elip, dài 4-6mm, rộng 2-3mm. Có bai vòi nhụy, dài 8-10mm, màu đỏ. Quả có 2 cánh, dài 12-19mm, màu xanh lục hoặc đỏ khi tươi, cánh rộng 2-4mm. 

Phân bố ở Thạch An – Cao Bằng 

4. Loài Begonia langsonensis C.-I Peng & C. W. Lin 

Cây thảo lâu năm, hoa đơn tính cùng gốc. Thân rễ bò, đến 10cm. Lá kèm sớm rụng, màu đỏ xanh nhạt, hình trứng tam giác, dài 7-10mm, rộng 1-1,1mm, có mũi ở đỉnh dài 3mm. Cuống lá màu nâu nhạt, dài 13-15cm. Lá hình lưỡi không đối xứng hay hình trứng xiên, dài 11-23cm, rộng 6-14cm, đáy hình tim, đỉnh có đuôi, có răng cưa nhỏ ở mép lá, màu xanh ngọc, gân từ đáy 6-8, gân bên 2-4 đôi. Cụm hoa ở nách, phân nhánh 4-6 lần, cuống dài 12-26cm, lá bắc màu xanh nhạt đến màu hồng nhạt, hình trứng. Hoa đực có cuống dài 2,2cm, 4 cánh hoa, 2 cánh hoa ngoài có kích thước 10-15x11-14mm, màu hồng nhẵn; 2 cánh hoa trong màu hồng nhạt, hình mác, dài 6-9mm, rộng 2,5-3,5cm; nhị 25-40, màu vàng; Hoa cái có cuống dài 1,8-2,6cm, cánh hoa 3, 2 cánh ngoài màu hồng hoặc hồng nhạt, dài 11-15mm, rộng 13-18mm, cánh tróng màu hồng nhạt. dài 7-11mm, rộng 3-4mm. buồng trứng màu xánh lá cây đến màu hồng nhạt, dài 12-15mm, 3 nuốm nhụy màu vàng. Quả có 3 cánh, dài 13-16mm, màu xanh lục. 

Phân bố ở Tân Lai – Hữu Liên – Hữu Lũng – Lạng Sơn. 

5. Loài Begonia locii C.-I Peng, C. W. Lin & H. Q. Nguyen 

Cây thảo lâu năm, hoa đơn tính cùng gốc. Thân rễ bò, đến 30cm. Lóng dài 5-13mm, có lông. La kèm sớm rụng, màu đỏ, hình trứng đến hình tam giác, dài 6-14mm, rộng 5-9mm, có lộc dọc theo gân, đỉnh có mũi dài 2,5mm. Cuống lá màu xanh nâu, có lông, dài 20 (11)-25 (33) cm. Lá hình trứng xiên, không đối xứng, dài 11-22cm, rộng 6,5-12,5cm, thùy đáy hình trái tim, đỉnh nhon, có lông màu đỏ tười mặt dưới, mặt trên canh lá cây, có các đốm trắng bạc dọc theo gân cấp hai. Cụm hoa từ nách lá, chia nhánh 3-4 lần, cuống dài 13-35cm, có lông dày, lá bắc màu xanh đến vàng xanh. Hoa đực cuống dài 1cm, 4 cánh hoa, 2 canhsn goài hình trứng rộng, dài 9-12mm, rộng 8-11mm, màu hồng nhạt hay trắng, nhẵn, 2 cánh trong hình elip, màu trắng, dài 7-11mm, rộng 3-4,5mm. Hoa cái cuống dài 1 cm, 3 cánh hoa, 2 cánh ngoài màu hồng nhạt đến trắng, hình trứng rộng, dài 8-11mm rộng 8-12mm, màu trắng. Quả có 3 nuốm nhụy còn tồn tại, màu xanh, có lông. 

Phân bố ở Tân Lai – Hữu Liên – Hữu Lũng – Lạng Sơn. 

6. Loài Begonia montaniformis C.-I Peng, C. W. Lin & H. Q. Nguyen 

Cây thảo, cây có hoa đực và hoa cái cùng ở chung một thân, lâu năm. Thân rễ mập, bò, dài 30 cm, lóng dài 0,5-1,7 cm, Có lông. Lá kèm màu xanh nhạt đến màu hồng nhạt, hình trứng-hình tam giác, dài 0,7-1,4 cm, rộng 0,6-1,3 cm, có lông dọc theo gân chính, đỉnh có mũi dài 0,2 cm. Cuống lá màu đỏ đến màu xanh tía, dài 7-20 cm, có lông trắng dày. Lá hình trứng rộng dài 11,5-19 cm, rộng 8-13,5 cm, đáy hình tim, màu tím ô liu hay màu đen xanh nâu, gân từ đáy 7-9 cái, màu xanh nhạt, trên bề mặt có những hình nón nhô cao khỏi mặt lá vào 4-8 (10)mm, Màu đỏ vùng rỗng ở mặt dưới, có lông màu nâu nhạt mặt dưới, gân thứ cấp 2-4 cặp. Cụm hoa ở nách lá, phân nhánh 3-8 lần, cuống dài 11-28cm. có lông; lá bắc sớm rụng, hình thuyền, dài 1 cm, rộng 0,5cm, có lông thưa. Hoa đực dài 1-2cm, 4 cánh hoa, 2 cánh ngoài hình trứng đến, dài 7-12mm, rộng 6-10cm, màu vàng xanh, 2 cánh trong màu xanh, hình elip, dài 6-8mm, rộng 3-5mm. Hoa cái có cuống dài 1,4-2cm, cánh hoa 3, 2 cánh ngoài hình trứng, màu vàng đỏ xanh, đến vàng xanh, dài 8-12mm, rộng 9-13mm, cánh bên trong màu vàng xanh, hình elip, dài 8mm, rộng 2,5-4,5mm. 

Phân bố ở Eo Điếu – Cổ Lũng – Bá Thước – Thanh Hóa

Công bố này được đăng tải trên tạp chí Botanical Studies 2015, 56:9, ngày 2 tháng 5, 2015.

Biên tập: Trịnh Ngọc Bon

Botanical Studies 2015, 56:9 doi:10.1186/s40529-015-0089-3

Published: 2 May 2015 

Six new species of Begonia (Begoniaceae) from limestone areas in Northern Vietnam

Ching-I Peng, Che-Wei Lin, Hsun-An Yang, Yoshiko Kono and Hieu Quang Nguyen

Abstract

Background: Species of Begonia are richly represented in limestone karst areas across the Sino-Vietnamese border. More than one hundred species were known, many of which were documented recently. 

Results: In continuation of our systematic studies of Asian Begonia, we report six species of Begonia that are unknown to science, namely B. caobangensis [sect. Platycentrum], B. circularis, B. melanobullata, B. langsonensis, B.locii and B. montaniformis [sect. Coelocentrum] from Northern Vietnam. Diagnostic features that separate them from morphologically allied species are provided. Somatic chromosome numbers were determined, which supports their placement in the respective sections. Foliar SEM microphotographs were taken and described. 

Conclusion. A careful study of the literature, herbarium specimens and living plants, both in the wild and in cultivation in the experimental greenhouse, supports the recognition of the six new species, which are described and illustrated.

The complete article is available as a provisional PDF. The fully formatted PDF and HTML versions are in production. 

http://www.as-botanicalstudies.com/content/56/1/9/abstract

Read more »

Posted in: Cao Bang,Flora New Species,Lang Son,Magnoliopsida,Thanh Hoa,Tuyen Quang

Loài côn trùng mới dài thứ hai thế giới

Loài côn trùng mới dài thứ hai 

Một phân loài bọ que có kích thước dài thứ hai trong thế giới côn trùng. Chúng có chiều dài cơ thể lên đến 32 cm, tính cả râu thì lên đến nửa mét. Nó được các nhà khoa học phát hiện ở Đông Bắc Việt Nam.






Hai nhà sinh vật học là tiến sĩ Joachim Bresseel và tiến sĩ Jerome ở Viện Khoa học Tự nhiên Hoàng gia Bỉ đã phát hiện ra hai loài bọ que mới và là một phân loài mới của Bộ Bọ que từ các khu rừng của Việt Nam.



Phân loài mới là Bọ que yên tử được đặt tên Phryganistria heusii yentuensis, là côn trùng thứ hai dài nhất được biết cho đến nay.





Tiến sỹ Joachim Bresseel đang cầm 1 con Bọ que yên tử cái Phryganistria heusii yentuensis dài 31,7-cm . Ảnh: Joachim Bresseel / Jerome Constant.



Loài côn trùng giữ kỷ lục dài nhất trên thế giới thuộc về loài bọ que Phobaeticus chani. Nó được tìm thấy trên đảo Borneo của Indonesia với chiều dài cơ thể lên đến 36 cm.



Theo nhóm nghiên cứu, Bọ que yên tử Phryganistria heusii yentuensis được phát hiện tại Khu bảo tồn thiên nhiên Tây Yên Tử nằm ở huyện Lục Nam và Sơn Động, tỉnh Bắc Giang, cách Hà Nội khoảng 150 km về phía Đông Đông Bắc. Một mẫu khác của của Bọ que yên tử cũng được tìm thấy tại núi Mẫu Sơn, cách thành phố Lạng Sơn khoảng 30 km về phía Đông



Hai loài mới cho khoa học khác được phát hiện từ Việt Nam là: 



Bọ que trụ Phobaeticus trui được phát hiện tại miền trung Việt Nam


Loài Bọ que trụ Phobaeticus trui, con đực. Ảnh: Joachim Bresseel / Jerome Constant.



và loài Bọ que tam đảo Phryganistria tamdaoensis được phát hiện tại Vườn Quốc Gia Tam Đảo, tỉnh Vĩnh Phúc.








Loài bọ que tam đảo Phryganistria tamdaoensis, con đực. Ảnh: Joachim Bresseel / Jerome Constant.






Côn trùng bọ que được biết đến xuất hiện đầu tiên trong các hoá thạch cách đây khoảng 40 triệu năm trước đây và có liên quan đến gián, bọ ngựa và xa hơn là châu chấu và dế.



Hiện nay trên thế giới có khoảng 3000 loài được biết đến, chủ yếu sống ở vùng nhiệt đới và cận nhiệt đới, nơi một số loài có thể dài đến 30 cm.



Chúng là những loài côn trùng di chuyển chậm chạp, và có những hành vi khó hiểu được cho là phù hợp với lối sống của nó. Khi bị phát hiện, hoặc nguy hiểm thì chúng thường thả mình xuống đất và bất động, rất ít khi chúng bay đi mất. Một số loài khi nguy hiểm có thể rụng chân đánh lừa, sau đó các chân này mọc lại theo thời gian.



Tất cả các loài côn trùng bọ que đều là động vật ăn thực vật, kể cả con non lẫn trưởng thành thường ăn lá cây, cỏ.



Mô tả chi tiết về hai loài và một phân loài bọ que mới này được công bố trên tạp chí mở European Journal of Taxonomy, tập 104.



Đây là công bố thứ hai sau loài bọ que gai kỳ dị được phát hiện ở Thừa Thiên Huế ở Viêt Nam trong năm 2014.
 Theo http://www.sci-news.com/



European Journal of Taxonomy. No 104 (2014): pp. 1-38
Giant Sticks from Vietnam and China, with three new taxa including the second longest insect known to date (Phasmatodea, Phasmatidae, Clitumninae, Pharnaciini)Joachim Bresseel, Jérôme Constant



Abstract: Two new species and one subspecies of Pharnaciini, belonging to two different genera, are described from Vietnam: one species and subspecies of Phryganistria Stål, 1875 and one species of Phobaeticus Brunner von Wattenwyl, 1907. Two species currently attributed to the genus Ramulus Saussure, 1862, Ramulus magnus (Brunner von Wattenwyl, 1907) and R. chinensis (Brunner von Wattenwyl, 1907), are transferred to Baculonistria Hennemann & Conle, 2008 comb. nov. Phobaeticus longicornis Bi & Wang, 1998 and Phobaeticus yuexiensis Chen & He, 1993 represent the male and female of Baculonistria magnus (Brunner von Wattenwyl, 1907) syn. nov. A lectotype is designated for Baculonistria chinensis (Brunner von Wattenwyl, 1907). The genus Baculonistria now contains three species. Nearchus bachmaensis Ta & Hoang, 2004 is transferred to Phryganistria and the new combination Phryganistria bachmaensis (Ta & Hoang, 2004) comb. nov. is proposed. The species is redescribed and the authors’ attribution corrected, the egg is described and figured for the first time. Phryganistria tamdaoensis sp. nov. is described and figured from both sexes and the egg. Females of P. tamdaoensis sp. nov. are easily recognised by the conspicuously enlarged lanceolate cerci, a character previously unknown in this tribe. The distribution range of Phryganistria heusii heusii (Hennemann & Conle, 1997) is extended to Tam Dao National Park. A new subspecies Phryganistria heusii yentuensis subsp. nov. is described from Tay Yen Tu Nature Reserve from adult males and females and the eggs. Males can easily be distinguished from the nominal subspecies by their colouration. This huge subspecies represents the second longest insect recorded to date. A key to the species of the genus Phryganistria is provided. Phobaeticus trui sp. nov. is described from central Vietnam. It is the first species of Phobaeticus recorded from Vietnam. Adults of both sexes are illustrated.



For more detail please see at http://dx.doi.org/10.5852/ejt.2014.104
thế giới

Read more »

Posted in: Bac Giang,Fauna New species,insect,Lang Son,Vinh Phuc