Loài thực vật mới phát hiện ở Việt Nam: Capparis gialaiensis

Một loài thực vật mới cho khoa học của họ Capparaceae từ Việt Nam, Cáp gia lai - Capparis gialaiensis Sy,  đã được mô tả và được minh họa bằng hình vẽ và hình ảnh. Về hình thái, nó gần với Capparis longistipitata, nhưng khác ở độ dài của gai, chỉ nhị và vòi nhụy, hình dạng của lá và kích thước của cánh hoa. Thêm vào đó, bài báo công bố loài mới cũng cung cấp những bức ảnh màu, bảng so sánh loài mới với những loài có quan hệ gần gũi, và khóa định loại lưỡng phân. 

Capparis là chi Type của họ Capparaceae, bao gồm khoảng 600 loài, phân bố ở các vùng nhiệt đới và cận nhiệt đới trên thế giới, và một số vùng có khí hậu ôn hòa. Cho đến nay, đã có 35 loài, 3 phân loài và 2 thứ đã được ghi nhận ở Việt Nam. 

Gần đây, trong một đợt điều tra thực địa tại tỉnh Gia Lai, các nhà thực vật đã thu được mẫu vật của một loài Cáp đặc biệt. Nó sinh trưởng trên nền đất đỏ Bazan của những ngọn đồi nhỏ trong khu đất trống thuộc khu vực rừng thứ sinh ở xã Sơn Lang, huyện KBang. 

Sau khi kiểm tra tiêu bản chuẩn và so sánh về đặc điểm hình thái với các taxa tương tự, các nhà thực vật Việt Nam và Hàn Quốc đã kết luận rằng loài thực vật thu ở Gia Lai này là một loài chưa từng được mô tả.

Do đó, họ đã quyết định công bố loài mới trên tạp chí Annales Botanici Fennici, số 52, trang 219-223.

Mô tả: Bụi leo, cao tới 10 m, có lông tơ. Gai dài 0,5-1 mm, hơi uốn cong xuống. Cuống lá dài 1,2-1,5 cm, có phủ lông tơ; phiến lá hình elip đến trái xoan, kích thước 5-5,5 X 3-3,5 cm, mặt dưới lá có lông tơ trên gân chính và gân thứ cấp (gân phụ), mặt trên nhẵn, lúc non có màu vàng xanh, chuyển màu xanh sậm khi già, gân chính ở mặt dưới lá nổi rõ, mặt trên lá phẳng, gân phụ 3-5 ở mỗi bên của gân chính. Gốc lá tròn hoặc hơi nhọn, đỉnh lá nhọn, dài khoảng 0,5 cm. Cụm hoa dạng ngù, mọc ở nách lá hoặc ở đầu cành, gồm 9-11 hoa; cuống cụm hoa dài 2-2,5 cm; cuống hoa dài 1,5-1,6 cm, có lông tơ. Nụ hoa hình cầu, đường kính khoảng 2 mm. Lá đài kích thước 6-6,5 X 3-3,5 mm, phía ngoài có lông tơ, phía trong nhẵn; vòng ngoài lá đài xoắn vòng, trái xoan; vòng trong xoắn vòng dạng thìa. Cánh hoa màu trắng, hình thuôn, kích thước 12-13 X 4-5 mm, có lông tơ trên bề mặt và mép. Nhị 21-22; chỉ nhị dài 3,7-4 cm, nhẵn, màu trắng; bao phấn dài khoảng 1 mm. Vòi nhụy dài 3-3,5 cm, nhẵn. Bầu nhụy dạng khối elip, kích thước khoảng 2*1 mm, màu vàng xanh, nhẵn. Quả hình cầu, đường kính 3,5-3,8 cm, đỏ tía đến tím sậm khi chín, bề mặt nhẵn. Hạt 1-4 mỗi quả. Kích thước 1,5-1,7 X 1,2-1,3 cm, màu đen. Mùa hoa vào tháng 5-6, có quả trong khoảng tháng 5-11. 

Khóa lưỡng phân định loại loài Cáp gia lai C. gialaiensis và những loài gần gũi về hình thái: 

1. Vòi nhụy dài 0.6-0.8(-1.2) cm ... .......................................C. cantoniensis

1. Vòi nhụy ngắn nhất là 2 cm

2. Cuống hoa dài 2.5-3.5 cm; lá đài nhẵn; cánh hoa dạng trứng... C. lanceolaris

2. Cuống hoa dài đến 1.5 cm; lá đài có lông tơ; cánh hoa hình thuôn hoặc hình trái xoan

3. Gai dài 3-4 mm; phiến lá hình thuôn đến gần giống dạng trứng; cánh hoa hình trái xoan, dài 4-6 mm; chỉ nhị dài 0.7-2 cm .....................C. longistipitata

3. Gai dài 0.5-1 mm; phiến lá hình elip đến trái xoan; lá đài thuôn, dài 12-13 mm; chỉ nhị 3.7-4 cm ............................................................ C. gialaiensis

Biên tập: Hoài Vân

Liên kết: http://www.annbot.net/

PDF: Capparis gialaiensis (Capparaceae), a new species from Vietnam

Read more »

Posted in: Flora New Species,Gia Lai

Loài Nhái cây mới phát hiện ở Tây Nguyên

Ruồi bọ cạp và 'hôn nhân bạo lực'

Các nhà khoa học Việt Nam và Nhật Bản vừa công bố một loài nhái cây mới cho thế giới được phát hiện tại Tây Nguyên, Việt Nam.

Chúng thuộc giống Nhái cây Kurixalus được thu thập từ Kon Plông, Đắk Glei thuộc tỉnh Kon Tum, và K'Bang thuộc tỉnh Gia Lai. Việc mô tả dựa trên những phân tích phát sinh chủng loài sinh học phân tử và hình thái học. 

Loài mới Nhái cây mô tô ka wa được đặt tên là Kurixalus motokawai sp. nov. có hình thái khá giống với Nhái cây bà nà K. banaensis, nhưng trong trình tự DNA ty thể đã chỉ ra sự khác biệt rõ ràng giữa chúng.

Tuy nhiên chúng thuộc nhóm cùng nhánh với nhau bao gồm loài Nhái cây mô tô ka wa mới này, Nhái cây bà nà, và Nhái cây xanh nhạt K. viridescens. 

Nhái cây mô tô ka wa khác với Nhái cây bà nà bởi đặc điểm kích thước cơ thể nhỏ hơn, tỷ lệ chiều dài chân so với chiều dài cơ thể cao hơn; khác với Nhái cây xanh nhạt ở đặc điểm con cái nhỏ hơn, lưng màu nâu và có những đốm đen. 

Công bố này vừa được tạp chí Russian Journal of Herpetology đăng tải trong tập 21(4), trang 295-302.

Russian Journal of Herpetology 21(4); 295-302.

A New Cryptic Tree Frog Species Allied to Kurixalus banaensis (Anura: Rhacophoridae) from Vietnam

Thien Tao Nguyen, Matsui Masafumi, Eto Koshiro

Abstract: A new species of the genus Kurixalus is described from the Central Highlands of Vietnam based on molecular phylogenetic and morphological analyses. Morphologically, Kurixalus motokawai sp. nov. is most similar to K. banaensis but they are clearly separated from each other in mitochondrial DNA sequences. In phylogenetic analysis the new species clustered in the same clade with Kurixalus banaensis and K. viridescens. However, the new species differs from K. banaensis by having a smaller body size, a higher ratio of forelimb length/SVL in both sexes, a smaller ratio of first toe length/SVL in males, snout tip less markedly pointed, and only weakly developed dermal appendages on the outer edges of fore- and hindlimbs. Kurixalus motokawai sp. nov. also differs from K. viridescens by having a smaller size in females and a brown dorsum with dark markings.

The origin version at: http://rjh.folium.ru/index.php/rjh/article/view/917

Read more »

Posted in: BSEN,Fauna New species,Gia Lai,Kon Tum