Loài Phòng kỷ xuân liên chính thức công bố

Tạp chí chuyên ngành Phytotaxa vừa chính thức công bố loài Phòng kỷ xuân liên Aristolochia xuanlienensis mới cho khoa học trên số 188 (4), trang 176–180 (Tham khảo bài Phòng kỷ xuân liên và Bí mật khoa học).

Loài thực vật mới này được phát hiện trong quá trình lập danh lục khu hệ động, thực vật rừng tại Khu Bảo tồn thiên nhiên Xuân Liên (Thanh Hóa). Các nhà khoa học Nguyễn Thị Thanh Hương, Nguyễn Sinh Khang và những người khác thuộc Viện Sinh thái và Tài nguyên Sinh vật (Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam) đã phối hợp với chuyên gia Trung Quốc phân tích mẫu vật, so sánh mẫu lá, hoa, quả, hạt và nhận thấy đây là một loài chưa từng được mô tả.

Hoa và lá ngoài tự nhiên của loài  Phòng kỷ xuân liên Aristolochia xuanlienensis. Ảnh Trịnh Duy Hưng.

Các nhà khoa học nói trên đã quyết định công bố loài mới với tên Phòng kỷ xuân liên Aristolochia xuanlienensis thuộc họ Mộc hương nam (Aristolochiaceae). Hiện tại mẫu vật của loài này đang được lưu giữ tại Phòng tiêu bản Thực vật của Viện Sinh thái và Tài nguyên Sinh vật.

Phòng kỷ xuân liên là loài dây leo thân gỗ, đường kính thân khoảng 1 cm. Lá có cuống dài 3–8 cm, có lông vàng rậm; phiến lá hình trứng-nhọn giáo đến trứng hẹp,  kích thước 12–25 x 7–15 cm, cả 2 mặt lá có lông vàng rậm khi còn non, khi già thì nhẵn. 

Cụm hoa xuất phát từ thân hoặc nách lá, mang  3–4(–5) hoa. Hoa hình kèn trumpet, màu trắng có các gân màu tím nhạt, miệng hoa có các đốm tím đậm, đường kính khoảng 2,5 cm.

Bản ảnh minh hoạ mô tả loài Phòng kỷ xuân liên Aristolochia xuanlienensis. Ảnh Trịnh Duy Hưng

Loài mới này cho đến nay chỉ ghi nhận phân bố tại Khu bảo tồn thiên nhiên Xuân Liên, Thanh Hoá. Chúng mọc ở các khu rừng nguyên sinh thường xanh ở độ cao 200–900 m so với mặt biển. Nơi có các loài cây khác mọc chung như các loài Ráy, Sung và Dương xỉ.

Chi Phòng kỷ Aristolochia có khoảng 400 loài trên thế giới, phân bố chủ yếu ở vùng nhiệt đới và á nhiệt đới, và các vùng khí hậu ấm ám. Ở Đông Nam Á chúng có khoảng 70 loài, và ở Việt Nam có khoảng 13 loài. 

Phòng kỷ xuân liên Aristolochia xuanlienensis là loài mới cho khoa học thứ 2 trong năm nay sau loài Phòng kỷ quảng bình Aristolochia quangbinhensis được phát hiện hồi đầu năm ở Quảng Bình.

Phytotaxa 188 (4): 176–180

Aristolochia xuanlienensis, a new species of Aristolochiaceae from Vietnam

NGUYEN THI THANH HUONG, DO VAN HAI, BUI HONG QUANG, NGUYEN THE CUONG, NGUYEN SINH KHANG, DANG QUOC VU, JIN-SHUANG MA

Abstract: Aristolochia Linneaus (1753: 960), the largest genus of Aristolochiaceae, consists of about 400 species (Hwang, 1988, Ma, 1989) but most of them are in the New World (Hou, 1984: 53; Huang et al. 2003: 246). It is widely distributed throughout tropics and subtropics but also extends into warm temperate regions. However, the genus is also rich in Asia, particularly in eastern and southern Asia, with more than 70 species (Ma, 1989). In Vietnam, there are 13 species and 1 variety (Ban, 2003, Lecomte, 1910, Ho, 2000, Do et al. 2014). During a field expedition to Thanh Hoa Province, Xuan Lien Nature Reserve, an unknown species of Aristolochia was collected and studied in the Vietnamese Herbaria; in comparison with other species of the genus, particularly the floral and fruit characteristics of those in the nearby area, it became obvious that it indeed represented a species new to science, which we described here.

For more detail please go: DOI: http://dx.doi.org/10.11646/phytotaxa.188.3.7

http://www.mapress.com/phytotaxa/content/2014/f/p00188p180f.pdf

Posted in: Flora New Species,Thanh Hoa