Loài Giác đế mới cho khoa học từ Hòn Bà: Goniothalamus flagellistylus

PHÁT HIỆN MỘT LOÀI THỰC VẬT MỚI CHO KHOA HỌC TỪ VIỆT NAM: GIÁC ĐẾ HÒN BÀ

Trong khuôn khổ chương trình hợp tác giữa Viện Sinh học nhiệt đới thuộc Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam và Trung tâm Bảo tồn sinh thái châu Á thuộc Đại học Kyushu, Nhật Bản về nghiên cứu đa dạng thực vật ở Việt Nam. Các nhà thực vật vừa phát hiện một loài thực vật mới thuộc họ Annonaceae (họ Na) tại KBTTN Hòn Bà, tỉnh Khánh Hòa và được đặt tên là Goniothalamus flagellistylus Tagane & V.S.Dang (Giác đế hòn bà).

Loài Giác đế hòn bà Goniothalamus flagellistylus Tagane & V.S.Dang có đặc điểm là Cây gỗ nhỏ, cao khoảng 11 m; cành non có lông. Lá hình bầu dục thuôn, rất to, kích thước 31–45 x 8,2–11,5 cm, gốc lá nhọn hay tù, bìa nguyên, đầu có mũi nhọn, không lông ở cả hai mặt; gân bên 16–20 cặp. 

Chùm quả mọc từ thân loài Giác đế hòn bà Goniothalamus flagellistylus . Ảnh Phùng Mỹ Trung

Hoa đơn độc, mọc ở thân chính hay cành già; cuống hoa dài 19–25 mm. Đài có màu hơi xanh xanh, không lông ở mặt ngoài và có lông nâu rải rác mặt trong, tồn tại bền bỉ. Tràng hình xoan thuôn hay xoan hẹp ở phía ngoài và hình thoi ở phía trong, có lông. Nhị nhiều, dạng thuôn dẹt, kích thước 3,8–4,8 x 0,6 mm. Bầu nhụy 1,4–1,7 x 0.3 mm, phủ bởi một lớp lông hơi vàng. 

Quả nhiều, dạng bầu dục, có màu nâu đỏ, kích thước 1,6–1,7 x 1 cm. Hạt 1, có màu nâu vàng, kích thước 1,5 x 0,8–1,0 cm. 

Loài mới Goniothalamus flagellistylus Tagane & V.S.Dang – Giác đế hòn bà (ảnh chụp bởi TS. Shuichiro Tagane)

Loài Giác đế hòn bà được phát hiện ở độ cao từ 100–400 m trong kiểu rừng kín thường xanh cây lá rộng, hơi dốc ven suối, mọc cùng với các loài ưu thế khác như Ixonanthes reticulata Jack, Gironniera subaequalis Planch., Archidendron chevalieri (Kosterm.) I.C.Nielsen, Barringtonia augusta Kurz, Barringtonia macrostachya (Jack) Kurz, Camellia krempfii (Gagn.) Sealy, Streblus indicus (Bureau) Corner, Xerospermum noronhianum Blume và Pandanus fibrosus Gagnep. 

Chùm quả, cành lá mang hoa loài Giác đế hòn bà Goniothalamus flagellistylus . Ảnh Phùng Mỹ Trung

Loài mới này được đăng trên tạp chí chuyên ngành Phytokeys, số 50, trang 1–8, ngày 23/05/2015. 

Biên tập: Đặng Văn Sơn – Viện Sinh học nhiệt đới

Contact: DANG VAN SON
Curator of the Herbarium (VNM)
Institute of Tropical Biology (ITB)
Vietnam Academy of Sciences and Technology (VAST)
Add: 85.Tran Quoc Toan Str, Dist 3
Ho Chi Minh City, Viet Nam
Tel: + 084 08 39327085
Mob: + 084 0907981259
Fax: + 084 08 39327085
Mail: dvsonitb@yahoo.com.vn or dvsonitb@gmail.com

PhytoKeys 50: 1-8 (13 May 2015)

doi: 10.3897/phytokeys.50.4427

Goniothalamus flagellistylus Tagane & V. S. Dang (Annonaceae), a new species from Mt. Hon Ba, Vietnam

Shuichiro Tagane, Son Van Dang, Tetsukazu Yahara, Hironori Toyama, Hop Tran

Abstract

A new species, Goniothalamus flagellistylus Tagane & V. S. Dang, sp. nov. from Hon Ba Nature Reserve in Khanh Hoa Province, South Vietnam is described and illustrated. This species is most similar to Goniothalamus tortilipetalus M.R.Hend., but distinct in having 308–336 stamens (vs. ca. 170–260) and ca.120 carpels (vs. ca. 50–100) per flower, and Stigma and pseudostyles ca.8.5 mm (vs. 4–4.5 mm) long.

Keywords: Annonaceae, Goniothalamus, Hon Ba Nature Reserve, Vietnam

Link: http://phytokeys.pensoft.net/articles.php?id=4427

Posted in: Flora New Species,Khanh Hoa,Magnoliopsida